You are currently browsing the tag archive for the ‘hiến pháp’ tag.

LỜI NÓI ĐẦU

Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, Nhân dân Việt Nam lao động cần cù, sáng tạo, đấu tranh anh dũng để dựng nước và giữ nước, đã hun đúc nên truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, kiên cường, bất khuất và xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam.

Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, Nhân dân ta tiến hành cuộc đấu tranh lâu dài, đầy gian khổ, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của Nhân dân. Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bằng ý chí và sức mạnh của toàn dân tộc, được sự giúp đỡ của bạn bè trên thế giới, Nhân dân ta đã giành chiến thắng vĩ đại trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong công cuộc đổi mới, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, kế thừa Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980 và Hiến pháp năm 1992, Nhân dân Việt Nam xây dựng, thi hành và bảo vệ Hiến pháp này vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Đọc tiếp »

Advertisements

Luattaichinh: Không ít hơn một lần, luattaichinh đã có ý kiến không đồng thuận với những Luật tạo ra đặc quyền cho một số chủ thể hoặc địa phương đi ngược lại nguyên tắc bình đẳng, ví dụ như Luật Thủ đô hay cơ chế xử lý đối với nợ xấu ngân hàng, v.v.. Bài viết sau đây có tiêu đề nêu trên của TS. Võ Trí Hảo (đăng trên Tuần Việt Nam ngày 21/10/2013) là một góc nhìn tương tự về chủ đề này.

———————————————————————————————–

Trong quá khứ, để đáp ứng nhiệm vụ cách mạng cấp bách, chúng ta đã tiến hành Cải cách ruộng đất, Đổi mới mà không cần chờ hiến pháp và đã hình thành nên tập quán xé rào hiến pháp. Cơ chế đặc thù cũng là một dạng xé rào hiến pháp.

Chưa phân biệt

Nếu chúng ta cứ đứng một chỗ mà quan sát, nhiều lúc khó nhận ra quan hệ giữa các sự vật hiện tượng. Nếu chúng ta lùi xa hơn một chút (zoom out) hay bay cao hơn một chút, sẽ dễ dàng thoát ra khỏi “rừng cây rối rắm” mà nhìn thấy sự liên quan giữa các “cánh rừng” một cách dễ dàng; tránh được bệnh “chỉ thấy cây mà không thấy rừng“. Khi so sánh chính quyền địa phương và quốc gia, mọi thứ sẽ dễ hiểu hơn.

Chính quyền địa phương và bộ máy chính quyền địa phương khác nhau tương tự như quốc gia và nhà nước là hai khái niệm khác nhau trong công pháp quốc tế vậy. Nhà nước/Bộ máy nhà nước chỉ là một trong ba bộ phận, bên cạnh lãnh thổ và cư dân để tạo nên quốc gia; tên nhà nước  có thể thay đổi qua từng thời kỳ, nhưng quốc gia Việt Nam thì tồn tại liên tục mấy trăm nay rồi.

Tương tự như vậy, bên cạnh bộ máy chính quyền địa phương thì mỗi địa phương còn có: lãnh thổ, dân cư, tài sản riêng (bao gồm ngân sách).

Đọc tiếp »

luattaichinh: Thông tin này cũng hết sức thú vị, cho thấy, một bản hiến pháp nổi tiếng hóa ra lại không có quá nhiều tác giả, nhưng lại quy định một quyền quan trọng, đó là quyền phúc quyết của nhân dân. Thế mới biết, cái hay chưa chắc đã có ở chỗ đông người.

Theo sắc lệnh số 34 ngày 20/9/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh – Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thì tác giả bản dự thảo Hiến pháp là Ủy ban gồm có 7 người sau đây:

– Hồ Chí Minh

– Vĩnh Thuỵ (tức vua Bảo Đại đã thoái vị)

– Đặng Thai Mai

– Vũ Trọng Khánh

– Lê Văn Hiền

– Nguyễn Lương Bằng

– Đặng Xuân Khu (tức Trường Chinh)

SAU ĐÂY LÀ TOÀN VĂN HIẾN PHÁP 1946

Đọc tiếp »

Luật gia Trần Vũ Hải

ĐH Luật Hà Nội

1. Góp ý về Điều 59 dự thảo

Điều 59 quy định ở khoản 1 như sau: “Ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước và các nguồn tài chính công khác được Nhà nước thống nhất quản lý, sử dụng hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch, đúng pháp luật”.

Ở điều khoản này, việc quan trọng là cần nói rõ ngân sách nhà nước và các quỹ tài chính công khác do nhà nước quản lý được sử dụng vào mục đích gì. Rõ ràng, tài chính công không có mục đích nào khác hơn là phục vụ nhân dân và phấn đấu tăng cường phúc lợi xã hội, vì hầu hết các nguồn tài chính công là do nhân dân đóng góp và trao đổi tài nguyên quốc gia thuộc sở hữu toàn dân. Không phải quỹ nào cũng nhất thiết phải có sự đóng góp của nhà nước do đó nhà nước không đương nhiên có quyền quản lý mà cần được sự ủy quyền của các chủ thể đóng góp. Việc quản lý đúng pháp luật là đương nhiên, có lẽ không cần phải nhấn mạnh ở đây.

Vì vậy đề nghị khoản 1 Điều 59 nên quy định như sau:

Ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước và các nguồn tài chính công khác được Nhà nước quản lý với tư cách là đại diện chủ sở hữu, được sử dụng hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch, vì lợi ích của nhân dân và đảm bảo ngày càng tăng cường phúc lợi xã hội.

2. Góp ý Điều 75 dự thảo

Điều 75 (sửa đổi, bổ sung Điều 84) quy định tại khoản 4 về quyền hạn của Quốc hội như sau: “Quyết định chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế; quyết định nguyên tắc phân chia các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; quyết định mức giới hạn an toàn nợ quốc gia, nợ công, nợ chính phủ; quyết định dự toán và phân bổ ngân sách trung ương; phê chuẩn quyết toán ngân sách trung ương; xem xét báo cáo tổng hợp dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước”

– Xu hướng chung của các quốc gia trên thế giới là hướng đến chính sách tiền tệ độc lập do ngân hàng trung ương quyết định. Do vậy, cùng với đề nghị cần nghiêm túc xem xét việc quy định trong Hiến pháp về địa vị Ngân hàng Nhà nước là cơ quan độc lập chịu trách nhiệm trước Quốc hội về điều hành chính sách tiền tệ quốc gia, hạn chế tình trạng Chính phủ vừa điều hành chính sách tiền tệ cùng với chính sách tài khóa như hiện nay. Do vậy, để đảm bảo tính độc lập của ngân hàng trung ương, Quốc hội không nên là người quyết định chính sách tiền tệ mà có lẽ nên phê chuẩn chính sách tiền tệ, thậm chí có thể trao quyền này cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội để việc thực hiện chính sách tiền tệ được linh hoạt.

– Việt Nam trong thời gian qua đã kiểm soát không thật tốt an toàn nợ quốc gia. Thời gian qua, Việt Nam chưa nhất quán áp dụng các chuẩn mực quốc tế về an toàn nợ công nên Quốc hội rất thiếu cơ sở khoa học để đánh giá và quyết định. Do đó, cần quy định về việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong quyết định giới hạn nợ quốc gia và nợ công. Theo định nghĩa về nợ công của quốc tế thì nợ chính phủ cũng chính là nợ công, nên việc tách nợ chính phủ ra khỏi nội hàm nợ công như trong dự thảo là không hợp lý.

– Nên sửa cụm từ “các thứ thuế” thành “các loại thuế” sẽ hợp với văn phong hiện đại.

Như vậy, khoản 4 Điều 75 dự thảo nên sửa là:

Quyết định chính sách tài chính, phê chuẩn chính sách tiền tệ quốc gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các loại thuế; quyết định nguyên tắc phân chia các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; quyết định mức giới hạn an toàn nợ quốc gia và nợ công theo tiêu chuẩn chung của quốc tế; quyết định dự toán và phân bổ ngân sách trung ương; phê chuẩn quyết toán ngân sách trung ương; xem xét báo cáo tổng hợp dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước.

3. Góp ý Điều 101 dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 112)

Hiện nay dự thảo về Điều 101 không đề cập đến trách nhiệm thực hiện quyết định về ngân sách của Quốc hội. Đây là một thiếu sót lớn vì thực hiện quyết định ngân sách của Quốc hội là nền tảng, điều kiện để thực hiện rất nhiều nhiệm vụ và quyền hành của Chính phủ, do đó cần bổ sung thêm cụm từ:

“thực hiện quyết định của Quốc hội về ngân sách trung ương và phân bổ ngân sách địa phương”

4. Đề nghị bổ sung một phần về tài chính nhà nước

Hầu hết trong Hiến pháp các quốc gia đều có dành một phần cho nội dung này. Vấn đề về tài chính nhà nước rất quan trọng nhằm đảm bảo thực thi hiệu quả các chức năng của nhà nước. Những nguyên tắc như nguyên tắc thu thuế theo luật định, nguyên tắc quyết định và phân bổ ngân sách, nguyên tắc quản lý quỹ ngân sách cần được nghiên cứu bổ sung thì mới đảm bảo tính toàn diện, bao quát của Hiến pháp.

© luattaichinh.wordpress.com

TRIẾT HỌC CỦA LUẬT PHÁP

Ảnh

"Trong hiến pháp của các nước, bất kể bản chất của nó là như thế nào, đều có một điểm nơi đó nhà lập pháp phải buộc cầu viện đến lương tri con người và đạo đức công dân. Trong trường hợp nền cộng hòa, điểm này càng gần càng thấy rõ nét, còn trong trường hợp các nền quân chủ chuyên chế thì điểm này càng xa và càng bị che giấu kỹ, nhưng nó vẫn cứ tồn tại đâu đó. Không có nước nào mà luật pháp lại đủ sức tiên liệu tất cả mọi điều và ở đó các thiết chế lại thay thế được cho cả lý trí lẫn tập tục."

Alexis De Tocqueville - De la Démocratie en Amérique, 1866 (Nền dân trị Mỹ, Phạm Toàn dịch, Nxb.Tri Thức, 2013)

BÌNH LUẬN NGẮN của luattaichinh

BÌNH LUẬN SỐ 8-2015

Câu chuyện tỉnh Sơn La quyết định đầu tư 1.400 tỷ đồng cho hạng mục quần thể tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dậy sóng dư luận. Thủ tướng Chính phủ cũng đã có ý kiến đề nghị địa phương này thận trọng.
Ở đây thấy cần bàn thêm mấy điểm:

1. Nếu nói rằng tiền đầu tư tượng đài là tiền của Sơn La, và địa phương có thể cân đối được, thì cần phải thẳng thắn mà nói rằng đó là một sự "nhận vơ" không dễ thương vì nó gấp khoảng 1,5 lần số thu của toàn tỉnh trong dự toán 2015 (trừ thu từ thủy điện), và nó gấp hơn 4 lần số chi cho đầu tư phát triển của tỉnh này trong năm 2015. Dự kiến tổng thu ngân sách trên địa bàn tỉnh chỉ là 2.852 tỉ đồng (gồm cả thủy điện), và sẽ phải nhận nguồn phân bổ từ ngân sách trung ương là 6.516 tỉ đồng. Ngoài quần thể quảng trường, tượng đài, từ nay đến 2019, chắc chắn Sơn La phải đầu tư nhiều hạng mục công trình khác như cầu, đường, trường học... Như vậy, tiền đầu tư của dự án quảng trường + tượng đài mà Sơn La bỏ ra chắc chắn không hẳn là của Sơn La, mà là sự đóng góp bằng tiền thuế của cả nước, thông qua ngân sách trung ương để bổ sung cho Sơn La.

2. Qua câu chuyện này cho thấy một lỗ hổng của Luật Đầu tư công, khi chỉ xác định thẩm quyền quyết định dự án đầu tư công theo tổng mức đầu tư, mà chưa so sánh tổng mức đầu tư ấy với tổng thu ngân sách, mức GDP v.v., tức là so sánh với năng lực tài chính của chính địa phương đó.

BÀI MỚI ĐĂNG

ChargingBull
site statistics
SÁNG TẠO - là biết cách vượt qua các nguyên tắc

LỊCH

Tháng Mười 2019
H B T N S B C
« Th7    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

BÀI ĐĂNG THEO THÁNG

ĐANG TRUY CẬP

site statistics

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

  • 1 981 319 lượt

RSS Tin tức The Saigon Times

  • Lỗi: có thể dòng không tin đang không hoạt động. Hãy thử lại sau.
Advertisements