You are currently browsing the tag archive for the ‘hệ thống ngân sách’ tag.

NGUYỄN NGỌC HIỆU

Đại học Indiana Bloomington, Hoa Kỳ

Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước (NSNN) là một vấn đề rộng và rất phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, được các quốc gia luật hóa phù hợp với đặc thù về mô hình tổ chức bộ máy nhà nước, quan điểm quản lý cũng như điều kiện kinh tế – xã hội cụ thể của mỗi nước. Bài viết không thống kê chi tiết và đầy đủ về ngân sách của từng bang, địa phương ở Hoa Kỳ, chỉ trình bày một số nguyên tắc, đặc trưng chung nhất của hệ thống ngân sách Hoa Kỳ (tập trung vào cấp liên bang và cấp bang), qua đó làm rõ sự khác biệt với hệ thống ngân sách của Việt Nam theo Luật NSNN (Luật 2015) mới được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 9 thông qua – góp phần cung cấp thêm tư liệu cho các nhà quản lý tham khảo.

1. Mô hình tổ chức ngân sách và niên độ ngân sách

a) Mô hình tổ chức NSNN

Hoa Kỳ là quốc gia rộng lớn, tổ chức nhà nước theo mô hình Liên bang và tổ chức theo mô hình ngân sách phân tán, các đơn vị thuộc Chính phủ có ngân sách được thực hiện xác lập tự chủ về ngân sách. Theo số liệu năm 2012 của Tổng cục Thống kê Hoa Kỳ, số lượng các đơn vị ngân sách của quốc gia này như sau:

– Ngân sách Liên bang;

– Ngân sách của 50 bang;

– Ngân sách cấp dưới bang: Có 90.056 đơn vị ngân sách, chia làm hai loại: thứ nhất là 38.910 đơn vị hành chính cấp quận, thành phố và thị trấn, được phân chia theo lãnh thổ (tương tự như các cấp ủy ban nhân dân ở Việt Nam); thứ hai là là 51.146 đơn vị thực hiện cung cấp một hoặc một số dịch vụ công theo nhiệm vụ do cấp có thẩm quyền thành lập giao (special-purpose governments)[1], được thành lập bởi hội đồng bang hoặc thành phố, có quyền đánh thuế để hình thành ngân sách riêng. Các tổ chức này có hội đồng và cơ quan điều hành riêng, điển hình là các trường công lập, các ban quản lý… Các đơn vị này có quy mô khác nhau, có thể nằm trong một đơn vị hành chính hoặc trải trên nhiều đơn vị hành chính (các đơn vị này về bản chất là các đơn vị sự nghiệp nhưng hoạt động tự chủ, độc lập về mặt tài chính, có ngân sách riêng, có quyền thu thuế, bên cạnh việc thu các khoản phí, lệ phí và có quyền đi vay).

Ngân sách của Liên bang và các bang về cơ bản là độc lập với nhau, mỗi cấp có quyền khai thác nguồn thu từ thuế, phí, lệ phí, tài nguyên và các khoản thu khác trong phạm vi quản lý để thực hiện các nhiệm vụ chi riêng của mình. Cơ chế tổ chức ngân sách của các bang do Hiến pháp hoặc Luật Ngân sách của bang quy định, mỗi bang có những điểm đặc thù khác nhau. Vì vậy, hệ thống ngân sách khá đa dạng, từ hình thức tổ chức (các cơ quan, đơn vị và nhiệm vụ, quyền hạn trong hệ thống ngân sách), thời gian (năm ngân sách), chu trình ngân sách (các bước trong chu trình, các cơ quan tham gia, thời gian của các bước), các loại thuế (tên gọi, mức thuế, cơ sở thuế, miễn, giảm thuế) và các nhiệm vụ chi[2]. Tính độc lập về NSNN giữa các cấp ở Hoa Kỳ thể hiện ở việc tổ chức theo hướng ngân sách cấp nào có nguồn thu riêng trên địa bàn cấp đó quản lý, dùng để chi cho các nhiệm vụ chi trên địa bàn.

Khác với Hoa Kỳ, Việt Nam tổ chức nhà nước theo mô hình nhà nước thống nhất, có phân công, phân cấp và quy định mối quan hệ giữa các ngành, giữa cấp trên và cấp dưới trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. NSNN ở Việt Nam tổ chức theo mô hình ngân sách thống nhất, bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương (ngân sách địa phương gồm ngân sách của 63 đơn vị cấp tỉnh, ngân sách của 708 đơn vị cấp huyện và ngân sách của 11.161 đơn vị cấp xã[3]). Sự thống nhất này thể hiện ở việc tổ chức NSNN theo hướng lồng ghép và chấp hành các nguyên tắc chung về quản lý NSNN. Theo đó, nguồn thu được phân chia giữa ngân sách các cấp, có sự điều tiết, bổ sung của ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới, và nhiệm vụ chi được phân cấp cho các bộ, ngành, địa phương, thống nhất về các khoản thu và mức thu của NSNN; thống nhất về tiêu chuẩn, chế độ, định mức chi; thống nhất về phân cấp quản lý, thực hiện chu trình NSNN và tổng hợp dự toán, quyết toán chung theo cùng niên độ ngân sách; xử lý các vấn đề bội chi, vay, trả nợ, kết dư ngân sách theo các nguyên tắc được quy định chung trong Luật NSNN…

Đọc tiếp »

Advertisements

TRIẾT HỌC CỦA LUẬT PHÁP

Ảnh

"Trong hiến pháp của các nước, bất kể bản chất của nó là như thế nào, đều có một điểm nơi đó nhà lập pháp phải buộc cầu viện đến lương tri con người và đạo đức công dân. Trong trường hợp nền cộng hòa, điểm này càng gần càng thấy rõ nét, còn trong trường hợp các nền quân chủ chuyên chế thì điểm này càng xa và càng bị che giấu kỹ, nhưng nó vẫn cứ tồn tại đâu đó. Không có nước nào mà luật pháp lại đủ sức tiên liệu tất cả mọi điều và ở đó các thiết chế lại thay thế được cho cả lý trí lẫn tập tục."

Alexis De Tocqueville - De la Démocratie en Amérique, 1866 (Nền dân trị Mỹ, Phạm Toàn dịch, Nxb.Tri Thức, 2013)

BÌNH LUẬN NGẮN của luattaichinh

BÌNH LUẬN SỐ 8-2015

Câu chuyện tỉnh Sơn La quyết định đầu tư 1.400 tỷ đồng cho hạng mục quần thể tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dậy sóng dư luận. Thủ tướng Chính phủ cũng đã có ý kiến đề nghị địa phương này thận trọng.
Ở đây thấy cần bàn thêm mấy điểm:

1. Nếu nói rằng tiền đầu tư tượng đài là tiền của Sơn La, và địa phương có thể cân đối được, thì cần phải thẳng thắn mà nói rằng đó là một sự "nhận vơ" không dễ thương vì nó gấp khoảng 1,5 lần số thu của toàn tỉnh trong dự toán 2015 (trừ thu từ thủy điện), và nó gấp hơn 4 lần số chi cho đầu tư phát triển của tỉnh này trong năm 2015. Dự kiến tổng thu ngân sách trên địa bàn tỉnh chỉ là 2.852 tỉ đồng (gồm cả thủy điện), và sẽ phải nhận nguồn phân bổ từ ngân sách trung ương là 6.516 tỉ đồng. Ngoài quần thể quảng trường, tượng đài, từ nay đến 2019, chắc chắn Sơn La phải đầu tư nhiều hạng mục công trình khác như cầu, đường, trường học... Như vậy, tiền đầu tư của dự án quảng trường + tượng đài mà Sơn La bỏ ra chắc chắn không hẳn là của Sơn La, mà là sự đóng góp bằng tiền thuế của cả nước, thông qua ngân sách trung ương để bổ sung cho Sơn La.

2. Qua câu chuyện này cho thấy một lỗ hổng của Luật Đầu tư công, khi chỉ xác định thẩm quyền quyết định dự án đầu tư công theo tổng mức đầu tư, mà chưa so sánh tổng mức đầu tư ấy với tổng thu ngân sách, mức GDP v.v., tức là so sánh với năng lực tài chính của chính địa phương đó.

BÀI MỚI ĐĂNG

ChargingBull
site statistics
SÁNG TẠO - là biết cách vượt qua các nguyên tắc

LỊCH

Tháng Mười 2018
H B T N S B C
« Th7    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

BÀI ĐĂNG THEO THÁNG

ĐANG TRUY CẬP

site statistics

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

  • 1 898 849 lượt

RSS Tin tức The Saigon Times

  • Cổ phiếu ngân hàng và dầu khí giảm mạnh, VN-Index mất hơn 8 điểm 18/10/2018
    (TBKTSG Online) - Cùng diễn biến với các chỉ số chứng khoán khu vực, VN-Index hôm nay mất hơn 8 điểm do lực giảm chủ yếu đến từ nhóm dầu khí và ngân hàng.
  • Cổ phiếu First Real lên sàn HOSE 18/10/2018
    (TBKTSG Online) - Sáng nay 18-10, 13 triệu cổ phiếu của First Real (Đà Nẵng) đã được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) với mức giá tham chiếu phiên giao dịch đầu tiên là 12.000 đồng, biên độ giao động giá ± 20%.
  • Tỷ giá đô la/tiền đồng điều chỉnh giảm nhờ vào thặng dư thương mại lớn 18/10/2018
    (TBKTSG) - Tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ít thay đổi mặc dù chỉ số đồng đô la tăng, đóng cửa giảm 1 đồng ở mức 22.719 so với mức 22.720 của ngày 8-10.
  • Biến động theo chứng khoán Mỹ hay Trung Quốc? 18/10/2018
    (TBKTSG) - Trước khi chiến tranh thương mại Mỹ - Trung xảy ra, các nhà đầu tư chứng khoán trong nước thường chỉ quan sát diễn biến các chỉ số Dow Jones, S&P500 và Nasdaq của Mỹ để nắm bắt tình hình thị trường tài chính quốc tế. Bây giờ thì ngoài Mỹ, họ còn phải để mắt đến thị trường Trung Quốc, đến sự lên xuống của tỷ giá đồng nhân dân tệ/đô la Mỹ. Chứng […]
  • Thị trường tăng điểm, nhà đầu tư nội thận trọng 17/10/2018
    (TBKTST Online) - Thị trường tăng điểm nhưng nhà đầu tư nội thận trọng giải ngân và nhà đầu tư ngoại thì tiếp tục bán ròng.
  • VN-Index lấy lại sắc xanh 16/10/2018
    (TBKTSG Online) - Thị trường đã hồi phục trong phiên hôm nay, nhưng sự thận trọng của nhà đầu tư khiến thành khoản vẫn ở mức thấp.
  • Vốn từ Hàn Quốc: sự chuyển hướng 15/10/2018
    (TBKTSG) - Với môi trường vĩ mô ổn định và kinh tế tăng trưởng tốt, Việt Nam được dự báo sẽ vẫn là một trong những địa chỉ đầu tư hấp dẫn của dòng vốn Hàn Quốc.
  • VN-Index mất hơn 18 điểm, báo hiệu nhiều rung lắc 15/10/2018
    (TBKTSG Online) - Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có một phiên mở cửa chìm trong sắc đỏ do tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những diễn biến tiêu cực của thị trường trong khu vực. Tuy vậy, cổ phiếu nhóm cao su và mía đường đã có một phiên giao dịch khá tốt do sự phục hồi của giá cả hàng hóa gần đây. […]
  • Rủi ro tín dụng ngoại tệ gia tăng 15/10/2018
    (TBKTSG) - Lợi tức trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã và đang sải bước một cách vững chãi sau khi chạm đến 3,23%/năm vào những ngày đầu tháng 10-2018, cao nhất kể từ năm 2011.
  • Ứng xử đúng với tín dụng ngầm 14/10/2018
    (TBKTSG) - Trước hết, cần gọi đúng tên hoạt động tín dụng ngoài luồng hiện nay là... tín dụng ngầm. Đây là một bộ phận tất yếu, cấu thành nên “nền kinh tế ngầm”, mà theo phỏng đoán của các chuyên gia kinh tế thì tỷ trọng của nó trong tổng thể sản lượng quốc gia là khá đáng kể. Một khi đã thừa nhận nền kinh tế ngầm thì buộc phải công nhận sự tồn tại khách qua […]
Advertisements