Một số giám đốc ngân hàng Mỹ đã cảnh báo rằng Washington đang buộc họ hướng tới một lựa chọn thảm họa: chấp nhận những giới hạn đối với các khoản tiền thưởng hoặc trả lại hàng tỷ đôla tiền cứu trợ của liên bang mà họ đã nhận.

Lựa chọn thứ nhất có thể hạn chế khả năng cạnh tranh của các ngân hàng với các đối thủ trong khi lựa chọn thứ hai có thể cản trở hoạt động cho vay tiền và gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ.

Những lập luận trái ngược

“Tất cả chúng ta sẽ mất mát do việc này”, giám đốc của một ngân hàng lớn đã nhận tiền cứu trợ của liên bang nói. Ông và các giám đốc khác đã rất sốc trước sự tiến triển nhanh của dự luật đánh thuế tiền thưởng. Theo họ, dự luật này có thể buộc các ngân hàng cắt giảm lớn đối với tiền lương của hàng nghìn nhân viên và phó mặc ngành ngân hàng cho một quốc hội đang sôi lên vì giận.

Tuy nhiên, một số nghị sĩ nói rằng những lo ngại trên là thái quá và việc gắn tiền lương với lợi nhuận ngắn hạn đã lỗi thời từ lâu.

Sự tức giận của công chúng Mỹ đã nổ ra hồi cuối tuần trước khi có thông tin rằng Tập đoàn bảo hiểm AIG của Mỹ đã thưởng tổng cộng 165 triệu USD cho các nhân viên tại đơn vị mà đã rút ruột công ty này và buộc AIG phải cầu viện tới sự trợ giúp tài chính của chính phủ. Từ cuối năm ngoái tới nay, chính phủ liên bang đã bơm hơn hàng chục tỷ USD để giúp AIG.

Vấn đề là các khoản tiền thưởng đóng vai trò trung tâm trong cách các ngân hàng bù đắp cho nhân viên của họ. Hầu hết mọi nhân viên ở phố Wall nhận được một món tiền thưởng vào cuối năm. Trong khi hầu hết người lao động Mỹ chủ yếu được thưởng một tháng lương cố định hoặc được hưởng tiền hoa hồng thường xuyên, thì các nhân viên làm việc ở các thị trường tài chính nhận được đa phần thu nhập hàng năm của họ dưới dạng tiền thưởng một cục, dựa trên thành tích, thành công của bộ phận và lợi nhuận công ty.

Thưởng tiền cho phép các công ty cột chặt chế độ ưu đãi nhân viên với thành tích của họ trong một năm nhất định – một việc mà các chuyên gia quản lý lâu nay coi là biện pháp tốt. Tuy nhiên, một số chuyên gia tin rằng gắn tiền thưởng với kết quả ngắn hạn chỉ khuyến khích các nhân viên hành động liều lĩnh và gây ra những hậu quả lâu dài.

Hạ viện Mỹ hôm 19/3 đã thông qua dự luật đánh thuế 90% đối với các khoản tiền thưởng mà tám ngân hàng lớn nhất nước Mỹ dành cho những nhân viên có thu nhập từ 250.000 USD trở lên. Dự luật sẽ buộc những ngân hàng này giảm lương ở mức lớn đối với hàng nghìn nhân viên, theo các chuyên gia tiền thưởng. Dự luật tương tự mà Thượng viện soạn thảo sẽ buộc thêm hàng chục ngân hàng nữa giảm lương của hàng nghìn nhân viên.

“Đây không phải một dự luật nhằm vào các giám đốc. Nếu bạn là một chuyên gia, có nhiều khả năng bạn sẽ bị ảnh hưởng”, Alan Johnson thuộc công ty tư vấn tiền thưởng Johnson Associates nói.

Tiền thưởng trung bình của một nhân viên phố Wall trong năm 2007 là hơn 180.000 USD. Tuy nhiên, các giám đốc và quản lý được thưởng nhiều hơn. Chẳng hạn, Giám đốc điều hành Goldman Sachs đứng đầu bảng với tiền lươnog 600.000 USD và tiền thưởng 68 triệu USD.

Lo ngại của giới kinh doanh

Lo ngại lớn của các ngân hàng là dự luật trên chỉ áp đặt những hạn chế mới đối với một số công ty nhận trợ giúp của liên bang trong khi những công ty khác không phải chịu gánh nặng này. Các giám đốc tại các ngân hàng của Mỹ đã lo ngại về khả năng những nhân viên giỏi sẽ chuyển sang các công việc khác, trong đó có những công việc tại các công ty tài chính không bị kiểm soát.

Các lãnh đạo doanh nghiệp cảnh báo, luật mới, nhằm vào các khoản tiền thưởng dành cho nhân viên của các công ty Mỹ, cũng tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các ngân hàng nước ngoài, chẳng hạn như Deutsche Bank. Ngân hàng này nằm ở Đức song lại quản lý một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất tại New York.

“Tôi nghĩ các ngân hàng nhận tiền cứu trợ có nguy cơ mất đi những nhân viên mà họ cần để giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay”, Pat Wieser, Giám đốc tài chính của công ty Rhodes Associates, Manhattan, nói.

Chính phủ Mỹ đã bơm hơn 200 tỷ USD vào hơn 500 công ty tài chính nhằm hàn gắn những vết thương của họ và phục hồi hoạt động cho vay. Tháng 2/2009, sau khi Quốc hội Mỹ áp đặt hạn chế về tiền lương và thưởng đối với các giám đốc cấp cao của những công ty nhận trợ giúp của liên bang, nhiều ngân hàng đã xin phép Bộ Tài chính trả lại khoản trợ giúp trên. Những hạn chế mới mà Quốc hội Mỹ đang xem xét có thể thúc đẩy sự ra đi của các nhân viên tài năng.

Một số ngân hàng đã nhận tiền của chính phủ không cần trợ giúp đó. Những ngân hàng khác không thể trả lại. Tuy nhiên, đa số các ngân hàng nhận trợ giúp rơi vào nấc giữa, nghĩa là họ có thể trả lại tiền song sẽ bị suy yếu nghiêm trong, dẫn tới việc hạn chế hoạt động cho các doanh nghiệp khác trong nền kinh tế vay tiền.

Các quan chức lo ngại nếu những ngân hàng khỏe mạnh nhất bắt đầu trả lại tiền, các ngân hàng yếu sẽ buộc phải làm theo. Các ngân hàng yếu ít có khả năng cho vay hơn và ngân hàng yếu nhất có nguy cơ sụp đổ nếu việc tiếp tục nhận sự trợ giúp của chính phủ khiến họ mất đi lòng tin của các nhà đầu tư, khách hàng và doanh nghiệp.

Cho tới nay, chính phủ đã thuyết phục hầu hết các ngân hàng giữ tiền cứu trợ mà họ đã nhận. Mới chỉ có 4 ngân hàng yêu cầu trả lại tiền. Tuy nhiên, các ngân hàng khác ngày càng đứng ngồi không yên.

Các doanh nghiệp đã lo ngại về ý định của Quốc hội áp đặt những hạn chế đối với các ngân hàng nhận trợ giúp từ liên bang. Một số ngân hàng cảnh báo ngay cả khi dự luật mới thất bại, nó sẽ vẫn làm tổn hại tới khả năng hợp tác của chính phủ với các công ty tư nhân, trong đó có kế hoạch liên kết với các nhà đầu tư tư nhân để mua các tài sản xấu từ các ngân hàng.

Tính trách nhiệm

“Ngay khi các công ty nhận tiền của chính phủ, họ không thể chơi theo luật cũ. Luật hạn chế tiền thưởng và tiền lương đối với các giám đốc sẽ không còn hiệu lực đối với những công ty này ngay khi họ hoàn lại tiền cho chính phủ”, Thượng nghị sĩ Schumer nói.

Trong số các công ty nhận nhiều tiền của chính phủ là General Motors và Chrysler. Tuy nhiên, luật hạn chế tiền lương hồi tháng 2 có ít ảnh hưởng tới General Motor. Công ty này đã loại trừ việc tăng lương, các khoản tiền thưởng. Kể từ ngày 1/5, các giám đốc công ty sẽ bị giảm 10% lương và một số giám đốc cấp cao chấp nhập giảm 30%.

“Chúng tôi nhận cứu trợ và chúng tôi đã thực hiện một số bước đi. Chúng tôi nhận thấy trợ giúp của chính phủ phải đi kèm với trách nhiệm”, phát ngôn viên Greg Martin của General Motor nói.

25 giám đốc hàng đầu của Chrysler đã ký thỏa thuận không nhận bất kỳ một món tiền thưởng mới nào sau ngày 2/1/2009, ngày mà công ty này nhận trợ giúp từ chính phủ liên bang. Tuy nhiên, trong năm 2007, công ty này đã đề xuất trả 30 triệu USD tiền thưởng cho những giám đốc hàng đầu để họ ở lại trong trường hợp công ty được bán. Sau khi công ty Cerberus Capital Management mua cổ phần kiểm soát năm ngoái, Chrysler đã trả 25% tổng số tiền thưởng này. Nghị sĩ Dingell nói rằng Chrysler không nên trả những khoản tiền thưởng đó.

  • Minh Sơn (theo Washington Post, BBC)

NGUỒN: www.vietnamnet.vn

Advertisements